Droga Kaszubska

Najwyższy punkt Niżu Polskiego wznosi się na 328,6 metra, nazywa się Wieżyca i leży w samym środku Kaszub. U jego stóp przebiega droga, którą w latach 1965–1967 wytyczono wbrew rachunkom inżyniera — nie najkrótszą kreską między wsiami, lecz tak, by prowadziła od jeziora do jeziora i od wzgórza na wzgórze. Kaszubi nazwali ją po prostu Drogą Kaszubską.

Z nazwą wiąże się drobne nieporozumienie, które warto od razu rozwikłać: „Trasa Kaszubska" to dziś urzędowe określenie ekspresowej S6, biegnącej zupełnie gdzie indziej. Nas interesuje ta starsza, wąska i kręta — oznakowana jako samochodowy szlak krajobrazowy, bez jednego numeru na całym rdzeniu. Właśnie brak pośpiechu czyni ją bliską staremu autu: tempo dyktują zakręty i podjazdy, a nisko zawieszony egzemplarz czuje się tu pewniej niż na autostradzie.

Z Garcza przez Chmielno pod Wieżycę

Rdzeń trasy zaczyna się w Garczu, na skrzyżowaniu z drogą wojewódzką 211, i liczy zaledwie 21 kilometrów. Pierwszą stację wyznacza Chmielno — wieś rozłożona między jeziorami Białym i Kłodnem, od pokoleń związana z kaszubską ceramiką rodziny Neclów. Między Brodnicą Dolną a Ostrzycami asfalt zaczyna falować i odsłania to, po co się tu przyjeżdża. Ze wzgórza Jastrzębia Góra widać całe Jezioro Ostrzyckie, a za brzegiem faluje krajobraz zwany nie bez powodu Szwajcarią Kaszubską.

Ostrzyce, letniskowa wieś nad tym samym jeziorem, leżą już u stóp Wieżycy. Podjazd pod szczyt jest krótki, ale to on domyka pierwszą część drogi: z wieży widokowej pojezierze rozciąga się aż po widnokrąg. Całe naraz.

Powrót przez Szymbark i Złotą Górę do Kartuz

Spod Wieżycy pętla zawraca ku północy. Najpierw prowadzi przez Szymbark, gdzie działa Centrum Edukacji i Promocji Regionu z dwiema osobliwościami: postawionym do góry nogami domem i najdłuższą deską świata. Potem trasa wchodzi na drogę wojewódzką 228, równiejszą i szybszą od powiatówek rdzenia, i dociera do Złotej Góry. Punkt widokowy leży na 235 metrach, z panoramą Jezior Chmieleńskich, a tuż obok stoi pomnik partyzantów.

Meta wypada w Kartuzach, przy Muzeum Kaszubskim. Kilka kroków dalej stoi poklasztorna kolegiata z dachem w kształcie wieka trumny. Cała pętla, od Garcza z powrotem, to 52,5 kilometra i około półtorej godziny jazdy — z przystankami pod widokami znacznie więcej.

Asfalt, letni ruch i dojazd od Kartuz

Pod kołami przez całą pętlę jest asfalt. Powiatówki bywają wąskie, kręte i gdzieniegdzie połatane, a DW228 na powrocie trzyma stan lepszy, ale żaden fragment nie wymaga prześwitu terenówki. Za sam przejazd nikt nie pobiera opłat; latem płatne bywają jedynie parkingi przy punktach widokowych.

Droga jest przejezdna przez cały rok, a jej największym wrogiem nie bywa pogoda, lecz frekwencja. W letnie weekendy odcinek od Złotej Góry przez Ostrzyce po Wieżycę potrafi zgęstnieć od turystów, a miejsca parkingowe znikają w kwadrans, dlatego lepiej wybrać dzień roboczy albo wczesny ranek. Dochodzi jeszcze jedna okoliczność: od 15 lipca 2026 do 3 marca 2027 zamknięto ulicę Kaszubską w Kożyczkowie z powodu prac kolejowych. Sama pętla tamtędy nie prowadzi, ale na start w Garczu najbezpieczniej dojechać drogą wojewódzką 211 od strony Kartuz. Stan na lipiec 2026 nie odnotowuje na trasie żadnych remontów zamykających.

Najlepiej przejechać rdzeń od Garcza pod Wieżycę, a dopiero potem wracać dłuższą pętlą przez Szymbark. Kto zaczyna dzień w Trójmieście, ma po drodze naturalny wstęp: Gdyńskie Muzeum Motoryzacji dzieli od Kartuz jakieś czterdzieści minut jazdy.