Zastava

Zastava to jugosłowiańska fabryka broni z Kragujevca, która po wojnie zaczęła produkować samochody na licencji Fiata. Brzmi znajomo? Pół Europy Wschodniej robiło to samo, ale Jugosławia miała jedną przewagę: nie była w Układzie Warszawskim i mogła eksportować na Zachód. Efektem był Yugo – samochód, który w Ameryce stał się synonimem wszystkiego, co złe w motoryzacji. Niesprawiedliwie.

Zastava 750 (Fićo) to Fiat 600 po jugosłowiańsku – mały, wesoły, prosty. Dla Jugosłowian to, czym Maluch dla Polaków – symbol epoki i przedmiot nostalgii. 101 (Stojadin) to Fiat 128 z Kragujevca – solidny, niezawodny, twardy jak serbska ziemia. Skala to lokalna modernizacja 128. A Yugo (Koral/45/55) to ambitna próba wejścia na rynek zachodni – samochód lepszy, niż na to jego reputacja wskazuje.

Zastavy na polskim rynku klasyków to absolutna rzadkość – większość padła ofiarą korozji i braku zainteresowania. Ale Fićo i 101 w dobrym stanie to kolekcjonerskie perełki dla znawców wschodniej motoryzacji. Na Bałkanach kult Zastavy kwitnie.