Autostrada Sudecka

Nazwa obiecuje więcej, niż droga dotrzymuje — i w tym tkwi cały jej urok. Autostrada Sudecka to w rzeczywistości droga wojewódzka numer 389, wąska górska szosa, którą Niemcy wytyczyli między 1931 a 1938 rokiem jako fragment Sudetenstraße. W zamyśle miała być wielką arterią przez grzbiety Sudetów. Została kilkudziesięciokilometrową serpentyną, po której przez większość drogi nie mija się nikogo.

Dla starego auta trudno o wdzięczniejszy teren. Ruchu praktycznie tu nie ma, nic nie wisi na zderzaku, a tempo dyktują wyłącznie kolejne zakręty. Najlepiej pokonać ją z północy na południe, od Polskich Wrót po Międzylesie — z góry w dół, doliną granicznej rzeki.

Od Polskich Wrót w dolinę Dzikiej Orlicy

Punktem wyjścia jest przełęcz Polskie Wrota na wysokości 660 metrów, tam gdzie DW389 odbija od krajowej ósemki pod Lewinem Kłodzkim. Pierwsze kilometry to podjazd do Zieleńca — najwyżej położonej wsi na trasie, na wysokości około 925 metrów, znanej głównie z ośrodka narciarskiego. Za Zieleńcem szosa zaczyna opadać. Wchodzi w dolinę Dzikiej Orlicy, mija rozrzucone wzdłuż granicznej rzeki osady Lasówkę i Mostowice, a przez kilkanaście kilometrów za oknem zostają już tylko łąki, ściana lasu i woda w dole. To najbardziej „bieszczadzki” krajobraz w całych Sudetach — i najlepszy powód, żeby wybrać się tędy klasykiem.

Odbicie na Przełęcz Spaloną

Mniej więcej w połowie drogi z doliny odchodzi w bok wąska, niespełna czterokilometrowa odnoga, która wspina się na Przełęcz Spaloną, na wysokość 811 metrów. Na górze stoi schronisko PTTK „Jagodna”, jest parking, a tuż obok zachowały się betonowe schrony z czasów, gdy budowano Sudetenstraße. To odgałęzienie w jedną stronę — na główną szosę trzeba wrócić tą samą drogą — ale właśnie tutaj trasa pokazuje pełnię charakteru: pustka, granica i militarna przeszłość w jednym kadrze. Jeśli gdzieś na Autostradzie Sudeckiej robi się zdjęcia, to na Spalonej.

Przez Gniewoszów do Międzylesia

Za odbiciem na przełęcz droga wraca w dolinę i kieruje się na południe, przez Porębę i Gniewoszów. Tuż przy szosie, na południe od wsi, stoją ruiny średniowiecznego zamku Szczerba, które mijają się niemal bez ostrzeżenia. Dalej pozostaje już tylko zjazd do Międzylesia. Meta wypada na tamtejszym rynku, u stóp zespołu zamkowo-pałacowego Althannów, który zamyka trasę równie okazale, jak górska pustka ją otwierała.

Nawierzchnia, sezon i praktyka

Nawierzchnia DW389 bywa różna. Dwa północne odcinki — z Polskich Wrót do Zieleńca i dalej do Mostowic — po wcześniejszych remontach trzymają się przyzwoicie, ale im dalej na południe, tym więcej łat i nierówności. Nisko zawieszony klasyk przejedzie tędy bez trudu, byle nie w wyścigowym tempie. Odcinek Poręba–Gniewoszów, przez lata najgorszy na trasie, doczekał się remontu rozpoczętego w 2025 roku. Stan na lipiec 2026: zarządca drogi nie zgłasza tu żadnych utrudnień, choć formalnego odbioru nikt jeszcze nie ogłosił — prawdopodobnie najrówniejszy dziś asfalt na trasie.

Za przejazd nigdzie się nie płaci. Trasa pozostaje pełnowartościowa mniej więcej od maja do października; zimą górski rejon Spalonej bywa nieodśnieżany i nieprzejezdny. Warto też nie pomylić dróg — karkonoska „Droga Sudecka” spod Podgórzyna do Borowic kończy się parkingiem i zakazem ruchu, a dla samochodu liczy się wyłącznie DW389. Cała trasa to około 57 kilometrów i 90 minut jazdy bez postojów, z czego blisko 9 kilometrów przypada na odbicie na Spaloną i z powrotem. Kto ma zapas czasu przed startem, może jeszcze zboczyć z ósemki do Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju.