Przejdź do treści

FSO Polonez (1978–2002) — historia, wersje i silniki

FSO Polonez to samochód, który przez ćwierć wieku był codziennością polskich dróg: auto talonowe, milicyjny radiowóz, taksówka i rajdowy mistrz w jednym nadwoziu. Powstał z projektu, którego Fiat nie chciał — nadwozie narysowano w Centro Stile Fiata, a do produkcji dostosował je oddelegowany do Turynu polski stylista Zbigniew Watson. Nazwę wyłoniono w plebiscycie czytelników „Życia Warszawy", zorganizowanym na prośbę władz. Miała świadczyć o polskości nowego samochodu.

W momencie premiery w 1978 roku Polonez kosztował równowartość czterdziestu siedmiu pensji, a na talon czekało się latami. Produkcja skończyła się 22 kwietnia 2002 roku na warszawskim Żeraniu — ostatnim egzemplarzem był niebieski Polonez Kombi. Nikt tego nie ogłosił komunikatem: produkcja po prostu ustała, gdy zezłomowano tłoczniki nadwozia. Łącznie od 1978 roku powstało 1 061 807 sztuk wszystkich wersji.

Rozpiętość techniczna tego modelu bywa zaskakująca. Najmocniejszym silnikiem dostępnym w salonie był dwulitrowy DOHC Fiata o mocy 112 KM, oferowany w wersji Polonez 2000 — najlepiej udokumentowanej w latach 1979–1981. Później, w wersjach Caro i Atu, pojawił się silnik Rovera 1.4 o mocy 103 KM. Z nim Polonez rozpędzał się do 178 km/h i przyspieszał do setki w 11,9 sekundy. Osobno stoi rozdział rajdowy: jednostki nawet do 210 KM montowano wyłącznie w wyścigowych Polonezach FSO, które nigdy nie trafiły do sprzedaży.

Całą historię modelu zbiera kompletny przewodnik po Polonezie: od odrzuconego włoskiego prototypu, przez modernizacje lat osiemdziesiątych i narodziny „akwarium", po rajdowy rozdział Mariana Bublewicza. Jest tam też drugie życie modelu w wersji Caro i eksportowe odmiany Mistral, Celina i Cruzado. Bieżące notowania prowadzimy w indeksie cen.

Ten model na klasyk.pl

Giełda

Oferty FSO na giełdzie

Ogłoszenia z filtrem po marce, roczniku i stanie. Każde czyta redaktor, zanim trafi na listę.

Zobacz oferty FSO Sam wystawiasz? Ogłoszenie jest bezpłatne →

W pigułce

Lata produkcji1978–2002, fabryka FSO na warszawskim Żeraniu
Nakład1 061 807 egzemplarzy wszystkich wersji
Koniec22 kwietnia 2002 — niebieski Polonez Kombi; produkcja ustała po zezłomowaniu tłoczników
Pochodzenie nadwoziaCentro Stile Fiata, z prototypu odrzuconego przez Fiata; do produkcji dostosował je Zbigniew Watson
Skąd nazwaplebiscyt czytelników „Życia Warszawy", na prośbę władz państwowych
Cena premierowarównowartość 47 pensji; zakup przez talon, z wieloletnim oczekiwaniem
Najmocniejszy z salonu2.0 DOHC Fiata, 112 KM — Polonez 2000, najlepiej udokumentowany w latach 1979–1981
Rover 1.4103 KM w wersjach Caro i Atu: 178 km/h, 0–100 km/h w 11,9 s
Wersje rajdowenawet 210 KM, wyłącznie w Polonezach FSO — nigdy nie były w sprzedaży
Spalanie 1.6 (87 KM)katalogowo 8,5 l/100 km; w praktyce właściciele notują od 8 do 12 l
Odmiany eksportoweMistral, Celina, Cruzado

Najczęstsze pytania o FSO Polonez

Czy Polonez to polski samochód?

Tak, choć z międzynarodowym rodowodem. Nadwozie powstało w Centro Stile Fiata i wywodziło się z odrzuconego włoskiego prototypu, a do produkcji przystosował je polski stylista oddelegowany do Turynu. Samochód projektowano, produkowano i sprzedawano jako polski wyrób — przez dwadzieścia cztery lata złożono go w Warszawie w ponad milionie egzemplarzy.

Kiedy zjechał ostatni Polonez?

22 kwietnia 2002 roku, na warszawskim Żeraniu. Ostatnim egzemplarzem był niebieski Polonez Kombi. Produkcji nie zamknięto formalnym komunikatem — ustała, gdy zezłomowano tłoczniki nadwozia. Licznik zatrzymał się na 1 061 807 sztukach.

Jaki był najmocniejszy silnik w Polonezie?

W salonie najmocniejszą jednostką był dwulitrowy DOHC Fiata o mocy 112 KM z wersji Polonez 2000, najlepiej udokumentowanej w latach 1979–1981. Mocniejsze silniki, sięgające 210 KM, montowano wyłącznie w rajdowych Polonezach FSO, które do sprzedaży nigdy nie trafiły. Z jednostek dostępnych później najlepsze osiągi dawał Rover 1.4 o mocy 103 KM w Caro i Atu.

Ile pali Polonez?

Zależy od silnika, trasy i stylu jazdy. Dane katalogowe dla benzynowej wersji 1.6 o mocy 87 KM mówią o średnio 8,5 litra na 100 kilometrów. W praktyce właściciele benzynowych Polonezów notują od około 8 do 12 litrów — mniej na spokojnej trasie, więcej w mieście zimą.

Skąd wzięła się nazwa „Polonez"?

Z plebiscytu czytelników dziennika „Życie Warszawy", zorganizowanego na prośbę władz państwowych. Wybrana nazwa miała świadczyć o polskości nowego samochodu — i jest jednym z niewielu przypadków, w których nazwę modelu wskazała publiczność, a nie dział marketingu.

Sąsiednie modele i alternatywy

  • Polski Fiat 125p — bezpośredni poprzednik Poloneza i źródło jego techniki; prostszy, starszy i dziś wyżej wyceniany w dobrym stanie.
  • Syrena — wcześniejszy rozdział polskiej motoryzacji osobowej, dla kogoś, kto szuka klasyka starszego i bardziej osobliwego.
  • Żuk — użytkowa gałąź tej samej epoki, na tej samej licencyjnej mechanice.
  • Polonez Truck i Cargo — odmiany dostawcze zbudowane na tej płycie; rzadziej zachowane niż sedan i kombi.

Artykuły

Polonez MR'83 — w tylnych słupkach ma jeszcze kratki wentylacyjne. Dopiero modernizacja MR'86 zastąpiła je małymi okienkami, które dały modelowi przydomek „akwarium". Francuskie tablice to ślad po eksportowej karierze modelu.

FSO Polonez kosztował równowartość 47 pensji, a na talon czekało się latami. Powstał z projektu, którego Fiat nie chciał, i stał się autem całej Polski — od milicyjnych radiowozów po taksówki. Było go ponad milion; przetrwał 24 lata i własną fabrykę.

ikona klasyk.pl